بهینه‌سازی AlmaLinux: کاهش مصرف منابع RAM و CPU با دستورات ترمینال

# نصب ابزارهای مانیتورینگ
dnf install -y htop btop iotop sysstat glances

# بررسی مصرف CPU و RAM به صورت تعاملی
htop

# مانیتور پیشرفته با رابط گرافیکی ترمینالی
btop

# بررسی مصرف I/O دیسک
iotop -o

# خلاصه وضعیت حافظه (هر ۲ ثانیه یک‌بار، ۵ بار)
vmstat 2 5

# بررسی دقیق حافظه
free -h

# مشاهده بار CPU و فرآیندها
top -b -n 1 | head -30

# وضعیت کلی سیستم (uptime + load average)
uptime

# بررسی مصرف دیسک
df -h && du -sh /* 2>/dev/null | sort -hr | head -20

# مشاهده تمام سرویس‌های فعال و وضعیت آن‌ها
systemctl list-units --type=service --state=running

# مشاهده سرویس‌هایی که در بوت فعال می‌شوند
systemctl list-unit-files --type=service --state=enabled

# بررسی زمان بوت و سرویس‌های کند
systemd-analyze blame | head -20

# مشاهده مصرف منابع هر سرویس
systemd-cgtop

# غیرفعال کردن سرویس‌های معمولاً غیرضروری در سرور
# (فقط در صورتی که مطمئنید نیازی ندارید)

# سرویس بلوتوث (در سرور بی‌فایده)
systemctl disable --now bluetooth.service 2>/dev/null

# سرویس پرینتر (در سرور بی‌فایده)
systemctl disable --now cups.service 2>/dev/null
systemctl disable --now cups-browsed.service 2>/dev/null

# Avahi (mDNS/DNS-SD — معمولاً در سرور لازم نیست)
systemctl disable --now avahi-daemon.service 2>/dev/null

# NetworkManager-wait-online (اگر از networkd استفاده می‌کنید)
systemctl disable --now NetworkManager-wait-online.service 2>/dev/null

# ModemManager (در سرورهای بدون مودم)
systemctl disable --now ModemManager.service 2>/dev/null

# متوقف کردن یک سرویس خاص
systemctl stop <service_name>
systemctl disable <service_name>

# بررسی وضعیت یک سرویس
systemctl status <service_name>

# بررسی وضعیت فعلی Swap
swapon --show
free -h

# ─── ساخت Swap جدید (۴ گیگابایت) ───

# مرحله ۱: غیرفعال کردن Swap فعلی
swapoff -a

# مرحله ۲: ساخت فایل Swap (۴GB)
dd if=/dev/zero of=/swapfile bs=1M count=4096 status=progress

# مرحله ۳: تنظیم مجوزهای امنیتی
chmod 600 /swapfile

# مرحله ۴: فرمت به عنوان Swap
mkswap /swapfile

# مرحله ۵: فعال‌سازی
swapon /swapfile

# مرحله ۶: اضافه کردن به fstab برای ماندگاری
echo '/swapfile none swap sw 0 0' | tee -a /etc/fstab

# تایید فعال بودن
swapon --show
free -h

# ─── تنظیم swappiness (مقدار پیش‌فرض: 60) ───
# مقدار 10 یعنی سیستم تا حد امکان از RAM استفاده کند
echo "vm.swappiness=10" >> /etc/sysctl.d/99-almalinux-optimize.conf

# تنظیم cache pressure
echo "vm.vfs_cache_pressure=50" >> /etc/sysctl.d/99-almalinux-optimize.conf

# اعمال فوری تنظیمات
sysctl -p /etc/sysctl.d/99-almalinux-optimize.conf

# ایجاد فایل پیکربندی اختصاصی بهینه‌سازی
cat > /etc/sysctl.d/99-almalinux-optimize.conf << 'EOF'

## ─── مدیریت حافظه ───
vm.swappiness = 10
vm.vfs_cache_pressure = 50
vm.dirty_ratio = 15
vm.dirty_background_ratio = 5
vm.overcommit_memory = 1
vm.overcommit_ratio = 80

## ─── بهینه‌سازی شبکه ───
net.core.somaxconn = 65535
net.core.netdev_max_backlog = 5000
net.ipv4.tcp_max_syn_backlog = 8192
net.ipv4.tcp_fin_timeout = 15
net.ipv4.tcp_keepalive_time = 300
net.ipv4.tcp_keepalive_probes = 5
net.ipv4.tcp_keepalive_intvl = 15
net.ipv4.tcp_tw_reuse = 1
net.ipv4.ip_local_port_range = 1024 65535

## ─── بهینه‌سازی TCP Buffers ───
net.core.rmem_max = 134217728
net.core.wmem_max = 134217728
net.ipv4.tcp_rmem = 4096 87380 67108864
net.ipv4.tcp_wmem = 4096 65536 67108864

## ─── امنیت شبکه ───
net.ipv4.conf.all.accept_redirects = 0
net.ipv4.conf.all.send_redirects = 0
net.ipv4.conf.all.accept_source_route = 0
net.ipv4.tcp_syncookies = 1
net.ipv4.conf.all.rp_filter = 1

## ─── بهینه‌سازی فایل سیستم ───
fs.file-max = 2097152
fs.inotify.max_user_watches = 524288

EOF

# اعمال تمام تنظیمات
sysctl --system

# تایید اعمال شدن
sysctl vm.swappiness
sysctl net.core.somaxconn

# اجرای دستور با اولویت پایین (nice = 10)
nice -n 10 <command>

# تغییر اولویت پروسه در حال اجرا
# ابتدا PID پروسه را بیابید
pidof nginx
ps aux | grep php-fpm

# تغییر اولویت با renice
renice -n 5 -p <PID>

# تغییر اولویت تمام پروسه‌های یک کاربر
renice -n 5 -u www-data

# مشاهده اولویت پروسه‌ها در htop
htop

# ─── مدیریت با cpulimit ───
# محدود کردن مصرف CPU یک پروسه
dnf install -y cpulimit
cpulimit -p <PID> -l 50  # حداکثر ۵۰٪ CPU

# ─── بررسی پروسه‌های پرمصرف ───
# ۱۰ پروسه پرمصرف CPU
ps aux --sort=-%cpu | head -11

# ۱۰ پروسه پرمصرف RAM
ps aux --sort=-%mem | head -11

# kill کردن یک پروسه خاص
kill -15 <PID>   # graceful shutdown
kill -9 <PID>    # force kill

# ─── تنظیم حدود منابع با ulimit ───
ulimit -a          # مشاهده تمام محدودیت‌ها
ulimit -n 65536    # افزایش حداکثر فایل باز

# ─── به‌روزرسانی سیستم (ضروری!) ───
dnf update -y
dnf upgrade -y

# ─── پاکسازی cache مخزن‌ها ───
dnf clean all
dnf makecache

# ─── حذف پکیج‌های غیرضروری ───

# حذف پکیج‌های یتیم (وابستگی‌هایی که دیگر نیاز نیستند)
dnf autoremove -y

# حذف پکیج‌های قدیمی و کرنل‌های اضافه
dnf remove --oldinstallonly --setopt installonly_limit=2 kernel -y

# لیست پکیج‌های نصب‌شده (مرتب بر اساس اندازه)
rpm -qa --queryformat '%{SIZE}\t%{NAME}\n' | sort -n | tail -20

# حذف پکیج خاص
dnf remove -y <package_name>

# ─── پاکسازی لاگ‌های قدیمی ───
# مشاهده فضای لاگ‌های systemd
journalctl --disk-usage

# پاکسازی لاگ‌های قدیمی‌تر از ۷ روز
journalctl --vacuum-time=7d

# محدود کردن اندازه لاگ به ۵۰۰ مگابایت
journalctl --vacuum-size=500M

# پاکسازی فایل‌های tmp
find /tmp -type f -atime +7 -delete
find /var/tmp -type f -atime +30 -delete

# بررسی فضای آزاد شده
df -h

# ─── نصب Netdata (مانیتورینگ لحظه‌ای) ───
bash <(curl -Ss https://my-netdata.io/kickstart.sh)

# دسترسی از مرورگر: http://YOUR_IP:19999

# ─── ابزارهای اضافی ۲۰۲۶ ───

# نصب glances (مانیتور یکپارچه)
pip3 install glances
glances --web   # دسترسی از مرورگر: http://YOUR_IP:61208

# نصب nmon (مانیتور سبک ترمینالی)
dnf install -y nmon
nmon

# ─── تنظیم هشدار ایمیل با logwatch ───
dnf install -y logwatch
# ارسال گزارش روزانه به ایمیل
echo "MailTo = your@email.com" >> /etc/logwatch/conf/logwatch.conf

# ─── تنظیم cronjob برای بررسی خودکار ───
# اضافه کردن به crontab
crontab -e

# مثال: هر روز ساعت ۳ صبح، cache حافظه را آزاد کن
# 0 3 * * * sync; echo 3 > /proc/sys/vm/drop_caches

# ─── بررسی نهایی وضعیت سیستم ───
echo "=== CPU Info ==="
lscpu | grep -E "CPU\(s\)|Thread|Core|Socket|MHz"

echo "=== Memory ==="
free -h

echo "=== Disk ==="
df -h

echo "=== Top Processes ==="
ps aux --sort=-%cpu | head -6

echo "=== Load Average ==="
uptime