فعال سازی 2 کارت شبکه همزمان (Bonding/Teaming) | نگارنوین

سرور شما دو کارت شبکه ۱ گیگابیتی دارد ولی ترافیک سنگین موقع پیک، همه روی یک کارت گیر می کند و کارت دوم تماشاچی است؛ یا بدتر، کارت فعال خراب می شود و سرویس تا رسیدن ادمین به دیتاسنتر از دسترس خارج می شود. راه حل هر دو مشکل یکی است: فعال سازی ۲ کارت شبکه همزمان؛ در لینوکس با نام Bonding و در ویندوز سرور با نام NIC Teaming. نتیجه اش یک اینترفیس منطقی واحد (مثلا bond0) است که پهنای باند دو کارت را جمع می کند و اگر یکی از مدار افتاد، دومی بدون قطعی کار را ادامه می دهد.

در این مقاله اول حالت های مختلف Bonding را می شماریم تا بفهمید هر کدام برای چه سوئیچ و چه سناریویی ساخته شده، بعد فعال سازی را گام به گام و با تصویر در لینوکس (CentOS و Rocky و Alma با nmcli و روش کلاسیک ifcfg) انجام می دهیم و در ویندوز سرور هم NIC Teaming را می چینیم. در انتها هم تست واقعی جمع پهنای باند را می بینید؛ همان تستی که در سرورهای خود نگارنوین هر بار انجام می دهیم: شمارنده ارسال و دریافت bond0 دقیقا برابر مجموع دو کارت فیزیکی است.

🎯 خلاصه فوری برای کسانی که عجله دارند:

• پیشنهاد ما برای اکثر سرورها: حالت ۶ یا balance-alb؛ چون به سوئیچ مدیریت شده نیاز ندارد و جمع پهنای باند و پشتیبانی هر دو را با هم می دهد. اگر سوئیچ مدیریت شده دارید، حالت ۴ یعنی 802.3ad (LACP) انتخاب حرفه ای تر است.
• کل کار در لینوکس مدرن ۴ دستور nmcli است: ساخت bond0، افزودن هر دو کارت، دادن IP و بالا اوردن اتصال؛ پایین کامل می بینید.
• قبل از شروع حتما دسترسی کنسول یا IPMI داشته باشید؛ اشتباه رایج این تنظیمات قطع دسترسی SSH است و بدون کنسول، تنها راه برگشت است.
• روی ویندوز سرور همین نتیجه با NIC Teaming در Server Manager و بدون یک خط دستور ساخته می شود.

دو کارت شبکه همزمان یعنی چه؟

Bonding یعنی چند اینترفیس فیزیکی را زیر یک اینترفیس منطقی بندانید؛ سیستم عامل فقط یک کارت شبکه به اسم مثلا bond0 می بیند و خودش بین دو کارت فیزیکی تقسیم بار انجام می دهد. برای دنیای واقعی یعنی:

• جمع پهنای باند: دو کارت ۱ گیگابیت در حالت balance-alb عملا تا ۲ گیگابیت ظرفیت پاسخ می دهند؛ هر اتصال تک روی یک کارت می ماند ولی مجموع ترافیک بین دو کارت پخش می شود.
• پشتیبانی و بدون قطعی: با miimon=۱۰۰ هر ۱۰۰ میلی ثانیه سلامت کارت ها چک می شود و اگر یکی افتاد، ترافیک بی مکث روی دیگری ادامه می یابد؛ مشتری شما فقط اگر لاگ شبکه را چک کند می فهمد اتفاقی افتاده.
• یک IP برای همه چیز: سرویس ها، فایروال و تنظیمات همگی روی bond0 سوار می شوند؛ جابه جایی کارت یا تعویض پورت سوئیچ دیگر هیچ تنظیمی را عوض نمی کند.

کدام حالت Bonding برای شما مناسب است؟

هفت حالت ۰ تا ۶ وجود دارد ولی در عمل چهار تای اول بیشتر کاربرد دارند. قبل از انتخاب، یک سوال کلیدی: سوئیچ شما مدیریت شده (Managed) هست یا نه؟

mode=6mode=1mode=4mode=0mode=5

حالت	نام	نیاز به سوئیچ مدیریت شده	برای چه کسی؟
balance-alb	ندارد	پیشنهاد اصلی ما؛ جمع پهنای باند + failover بدون هیچ تنظیم سوئیچ
active-backup	ندارد	فقط پشتیبانی؛ یک کارت کار می کند و دیگری ذخیره
802.3ad / LACP	دارد	استاندارد حرفه ای دیتاسنتر؛ جمع پهنای باند واقعی با تنظیم سمت سوئیچ
balance-rr	خطر خارج شدن کادر	پخش ترتیبی؛ برای ترافیک تک فایل سریع تر ولی ناسازگار با بعضی سوئیچ ها
balance-tlb	ندارد	مثل ۶ ولی توزیع فقط در ارسال؛ برای سرورهای دانلود محور

در ادامه همین مقاله دستورات را با mode=۶ می نویسیم؛ اگر سوئیچ مدیریت شده دارید و برایتان mode=۴ را انتخاب کردید، فقط همان گزینه mode را عوض کنید و سمت سوئیچ LACP را فعال کنید.

قبل از شروع؛ ۳ پیش نیاز مهم

1. دسترسی کنسول یا IPMI: این تنظیمات روی شبکه سرور تغییر می کند؛ اگر یک پیشوند اشتباه بنویسید، SSH می رود و بدون کنسول راه برگشتی ندارید.
2. دو کارت شبکه فعال: با دستور nmcli device status مطمئن شوید هر دو کارت state متفاوت از unavailable دارند و کابل هر دو وصل است.
3. برنامه IP: IP و پیشوند و دروازه فعلی سرور را یادداشت کنید؛ قرار است همان IP روی bond0 بنشیند نه یک IP تازه.

آموزش فعال سازی ۲ کارت شبکه در لینوکس؛ گام به گام و تصویری

مسیر زیر برای CentOS ۷ و بعد از آن یعنی Rocky و Alma و RHEL امتحان شده و همان چیزی است که روی سرورهای خودمان اجرا می کنیم. همه دستورات با کاربر root.

گام ۱: شناسایی کارت های شبکه

اول ببینید اسم دقیق دو کارت در سیستم چیست؛ اسم ها در سرورهای مختلف فرق دارند (eth0 و eth1 یا eno1 و ens1 و…):

# short list of devices and their state
nmcli device status
ip -br link

# confirm both NICs see the cable (should be UP not DOWN)
for i in $(ls /sys/class/net/ | grep -v lo); do echo -n "$i: "; cat /sys/class/net/$i/operstate; done

خروجی سالم باید دو کارت با state connected یا connecting نشان بدهد. اگر یکی DOWN است، اول کابل یا پورت سوئیچ را چک کنید.

گام ۲: ساخت اتصال bond0

حالا اینترفیس منطقی را با حالت balance-alb و miimon=۱۰۰ می سازیم:

# create the logical bond connection (mode 6 = balance-alb)
nmcli connection add type bond con-name bond0 ifname bond0 bond.options "mode=balance-alb,miimon=100"

گام ۳: افزودن هر دو کارت به bond0

هر کارت فیزیکی را به عنوان port به bond0 اضافه می کنیم؛ از این لحظه دو کارت دیگر اتصال مستقل ندارند:

# attach first physical NIC (replace eth0 with your name)
nmcli connection add type ethernet con-name bond0-port1 ifname eth0 master bond0

# attach second physical NIC
nmcli connection add type ethernet con-name bond0-port2 ifname eth1 master bond0

# verify both ports are enslaved
nmcli connection show | grep bond0

گام ۴: دادن IP و بالا اوردن اتصال

IP سرور را روی bond0 می گذاریم؛ اگر از قبل IP استاتیک دارید، همان را اینجا بنویسید. اگر با DHCP کار می کنید فقط سطر ipv4.method را auto بگذارید:

# static IP example (use YOUR server values)
nmcli connection modify bond0 ipv4.method manual \
  ipv4.addresses 192.168.1.10/24 \
  ipv4.gateway 192.168.1.1 \
  ipv4.dns "8.8.8.8 4.2.2.4"

# bring the bond up and disable old per-NIC connections to avoid conflicts
nmcli connection up bond0
nmcli connection modify bond0 connection.autoconnect yes

از این لحظه ترافیک از bond0 می گذرد. اتصال های قبلی eth0 و eth1 را down نکنید مگر مطمئن باشید bond0 با IP درست بالا آمده است؛ خود سیستم عامل اینترفیس های زیر مجموعه را مدیریت می کند.

گام ۵: تست و تایید نهایی

سه چک که تمام بودن کار را تایید می کند:

# 1) bond is up with both slaves
nmcli connection show bond0 | grep -E 'GENERAL.STATE|IP4.ADDRESS'

# 2) detailed bond status: mode, miimon and both slaves active
cat /proc/net/bonding/bond0
# look for: Bonding Mode: adaptive-load balancing
# Slave Interface: eth0  state: UP / Slave Interface: eth1  state: UP

# 3) failover test: unplug one cable and watch ping continue
ping -c 100 8.8.8.8   # keep running, pull ONE cable, ping must not stop

اگر در خروجی گام دوم هر دو Slave با state UP دیده شدید و تست قطع کابل هم بدون گپ انجام شد، فعال سازی تمام و سالم است.

روش کلاسیک با فایل های ifcfg (CentOS ۶ و ۷)

اگر سرور قدیمی تری دارید که NetworkManager فعال نیست یا روش فایلی را ترجیح می دهید، همان نتیجه با ساخت دو فایل در مسیر /etc/sysconfig/network-scripts می رسد. اول فایل ifcfg-bond0 را می سازیم:

DEVICE=bond0
TYPE=Bond
NAME=bond0
BONDING_MASTER=yes
ONBOOT=yes
BOOTPROTO=none
IPADDR=192.168.1.10
PREFIX=24
GATEWAY=192.168.1.1
BONDING_OPTS="mode=6 miimon=100"

بعد فایل هر کارت فیزیکی را طوری تغییر می دهیم که خودشان را slave معرفی کنند؛ مثلا برای کارت اول:

DEVICE=eth0
TYPE=Ethernet
NAME=eth0
ONBOOT=yes
BOOTPROTO=none
MASTER=bond0
SLAVE=yes

همین بلوک را برای کارت دوم (eth1) تکرار کنید و در انتها شبکه را ریستارت کنید. یادگرفتیم که بعد از این ریستارت، یک بار از سرویس بکاپ یا کنسول، در دسترس بودن سرور را تایید کنید:

systemctl restart network

# verify
cat /proc/net/bonding/bond0 | head -8

فعال سازی ۲ کارت شبکه در ویندوز سرور (NIC Teaming)

ویندوز سرور همین قابلیت را با نام NIC Teaming و بدون خط فرمان دارد؛ مسیر زیر برای ۲۰۱۹ و ۲۰۲۲ یکسان است:

1. در Server Manager وارد Local Server شوید و روی گزینه NIC Teaming کلیک کنید.
2. در پنل باز شده، بخش TEAMS گزینه New Team را بزنید.
3. یک اسم (مثلا Team0) بدهید و هر دو کارت شبکه را از فهرست انتخاب کنید.
4. در Additional properties حالت Teaming mode را Switch Independent و Load balancing mode را Address Hash بگذارید؛ ترکیب امن بدون نیاز به تنظیم سوئیچ.
5. پس از ساخت، یک اینترفیس تازه در Network Connections دیده می شود؛ IP سرور را روی همین اینترفیس تازه تنظیم کنید.

برای تست همان تست لینوکس را دارید: یک کابل را دربیاورید و دسترسی باید بدون وقفه ادامه پیدا کند.

تست واقعی؛ جمع پهنای باند دو کارت

قشنگ ترین بخش ماجرا تایید عملی است. در سروری که این تنظیم را اجرا کرده بودیم، بعد از یک روز ترافیک، شمارنده ها را خواندیم؛ عدد ارسال و دریافت اینترفیس bond0 دقیقا برابر مجموع ارسال و دریافت دو کارت فیزیکی بود، یعنی کارت ها واقعا همزمان کار کرده اند نه ذخیره و پشتیبانی:

# read TX/RX counters of the bond and of each slave
ifconfig bond0 | grep -E 'RX packets|TX packets'
ifconfig eth0 | grep -E 'RX packets|TX packets'
ifconfig eth1 | grep -E 'RX packets|TX packets'

# bond counters = eth0 + eth1  ->  aggregation is real

همین الگو را می توانید با یک دانلود موازی از چند سرور تست کنید: مجموع سرعت دو دانلود همزمان به جای ۱ گیگابیت، به سقف ۲ گیگابیت نزدیک می شود؛ چون هر اتصال روی یک کارت می افتد.

اشتباهات رایج در فعال سازی ۲ کارت شبکه

• انجام تنظیمات فقط با SSH و بدون کنسول: یک پیشوند اشتباه در IP یعنی قفل شدن روی سرور؛ همیشه IPMI یا KVM در دسترس باشد.
• انتخاب mode=۴ بدون پشتیبانی LACP روی سوئیچ: کارت ها up می مانند ولی ترافیک پخش نمی شود و یا کل bond نمی آید بالا؛ mode=۴ فقط با تنظیم سمت سوئیچ معنا دارد.
• جای گذاشتن IP روی کارت فیزیکی به جای bond0: IP باید فقط روی bond0 باشد؛ IP تکراری باعث رفت و برگشت عجیب پکت ها می شود.
• فراموش کردن ONBOOT=yes: سرور بعد از ریبوت بدون شبکه بالا می آید؛ در فایل ifcfg و در nmcli مقدار autoconnect را حتما بگذارید.

سوالات متداول درباره فعال سازی ۲ کارت شبکه

با فعال سازی ۲ کارت شبکه، سرعت هر دانلود ۲ برابر می شود؟

نه؛ تقسیم بار روی سطح اتصال ها انجام می شود، پس یک دانلود تک روی سقف همان یک کارت می ماند. چیزی ۲ برابر می شود مجموع سرویس است: چند کاربر و چند اتصال موازی که بین دو کارت پخش می شوند. برای پخش یک اتصال تک به سطح سخت افزار خاص نیاز است که خارج از bonding معمول است.

حالت ۶ بهتر است یا حالت ۴؟

اگر سوئیچ مدیریت شده دارید و می توانید LACP را سمت سوئیچ فعال کنید، mode=۴ انتخاب استاندارد و تمیزتر است. اگر کنترلی روی سوئیچ ندارید یا نمی خواهید درگیر تنظیمات شبکه دیتاسنتر شوید، mode=۶ بدون هیچ الزامی همان جمع پهنای باند و failover را می دهد؛ برای همین پیشنهاد پیش فرض ما همین است.

بدون سوئیچ مدیریت شده هم می شود ۲ کارت شبکه را جمع کرد؟

بله؛ دقیقا همین دلیل که mode=۶ و mode=۵ و mode=۱ را دارند. این حالت ها روی هر سوئیچ معمولی کار می کنند و تنها تنظیمات سمت سرور لازم دارند.

اگر وسط کار یکی از کارت ها خراب شود چه اتفاقی می افتد؟

با miimon=۱۰۰ درگیر شدن کارت در کمتر از یک ثانیه تشخیص می شود و ترافیک بدون قطعی روی کارت دوم ادامه می یابد. کاربران سرویس چیزی حس نمی کنند؛ فقط در لاگ bonding خطای لینک قطع ثبت می شود و تا جایگزینی کارت، ظرفیت روی نصف می رود.

روی سرور مجازی هم می شود ۲ کارت شبکه داشت؟

بستگی به سرویس دارد؛ در بیشتر سرورهای مجازی شما یک اینترفیس می گیرید. برای کنترل کامل روی تعداد کارت و bonding واقعی، سرور اختصاصی نگارنوین راه درست است؛ می توانید سروری با دو کارت شبکه و پهنای باند دلخواه سفارش دهید. برای بارهای معمولی هم سرور مجازی با پورت ۱۰ گیگابیت نگارنوین از روز اول سقف بالاتری می دهد.

تفاوت Bonding در لینوکس با NIC Teaming در ویندوز چیست؟

خود هدف یکی است: چند کارت زیر یک اینترفیس واحد. در لینوکس این قابلیت با درایور bonding و حالت های ۰ تا ۶ انجام می شود و کنترل ریزتری دارد؛ در ویندوز سرور همان کار با NIC Teaming و ترکیب های Switch Independent و LACP انجام می شود و پیکربندی گرافیکی دارد. تست نهایی هم در هر دو یکی است: قطع یک کابل نباید سرویس را قطع کند.

جمع بندی؛ دو کارت شبکه یعنی سرعت جمع شده و خواب راحت

فعال سازی ۲ کارت شبکه همزمان یکی از همان کارهایی است که هزینه اش چند دقیقه است و سودش تمام سال: پهنای باند دو کارت جمع می شود، افت یکی از آن ها دیگر یعنی وقفه سرویس نیست و همه چیز روی یک IP تمیز روی bond0 سوار می شود. مسیر لینوکسی چهار دستور nmcli بود، مسیر فایلی برای سرورهای قدیمی، و در ویندوز سرور هم چند کلیک در Server Manager؛ حالت پیش فرض پیشنهادی ما mode=۶ است چون بدون درگیری سوئیچ جواب می دهد. اگر سرورتان آماده است ولی می خواهید از روز اول با دو کارت شبکه و پهنای باند جمع شده شروع کنید، سرور اختصاصی نگارنوین و سرور اختصاصی ایران دقیقا برای همین ساخته شده اند؛ پشتیبانی ما هم کمک می کند bonding را روی سرورتان با تنظیم درست فعال کنید. سوالی ماند، در دیدگاه ها بپرسید؛ همان جا و با تجربه واقعی جواب می دهیم.

دستورات این مقاله روی CentOS ۷ و Rocky Linux و AlmaLinux با NetworkManager و روی ویندوز سرور ۲۰۱۹ و ۲۰۲۲ تست شده و خروجی تست جمع پهنای باند از یک سرور واقعی با دو کارت ۱ گیگابیتی برداشت شده است.